Dat is de mening van de Spaanse premier Pedro Sanchez en hij is niet de enige die zo denkt. In de voorlaatste week van januari is het weer tijd voor de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos. Meerdere Europese politici mochten daar hun zegje doen. Als hun visies overeenkomen, zouden we hier op korte termijn met een realiteit te maken kunnen hebben. Daarom loont het om de boel daar een beetje te volgen. Er zijn openbare speeches en bijeenkomsten en een ander deel is compleet in nevelen gehuld, zo gaan die dingen.
Wie mijn werk een beetje heeft gevolgd, weet dat het wel erg vaak over het digitale paspoort gaat, het eID of de NL Wallet voor Nederland. Nu is dat ook nogal een ding. De Tweede Kamer wilde het niet, het WEF stuurde een rapportje van twintig kantjes naar Rutte met een andere mening en toen ging het toch door.
Daarin treffen we deze mooie digitale identeitsklok van het WEF aan. In de app komen alle aspecten van identiteit samen, van je EPD tot je betaalverkeer en social media. Je moet er niet aan denken wat er gebeurt als die wordt gekraakt. Daarom is het ook veel verstandiger om niet al je gevoelige gegevens op een plek te leggen, maar de vorige regering maakte een andere keuze.
Sinds vorig jaar is ook de ‘Digital Services Act’ (DSA) van kracht. Daarmee reguleert de EU het internetverkeer. Een journalist is sindsdien een ‘aanbieder’ op de interne markt voor digitale mediadiensten en wat daar gedaan en gezegd mag worden is aan restricties gebonden. Er is ook een juridisch gevecht tussen de Europese Commissie en Pr0nhub gaande, omdat de digitale aanbieder van vieze plaatjes niet kan garanderen dat er geen minderjarigen op de site komen. Als je als politicus toch voorstander bent van een digitaal paspoort, vind je elke dag weer nieuwe ‘use cases’. Dit is er ook een.
Volgens Sanchez is het vervolgens ook een groot probleem dat je anoniem kunt zijn op social media. Daarom wil hij dat elke gebruiker inlogt met een digitaal paspoort. Je kunt dan maar een account aanmaken, waarbij het mogelijk moet zijn een grappig alias te gebruiken. Volgens Sanchez maakt dat het veel makkelijker om mensen te vervolgen, als ze online iets hebben gedaan dat niet mag. Hij vertelt dat je zonder rijbewijs niet de weg op mag en je zonder identificatie ook geen wapen mag kopen. Waarom zou je dan wel zomaar het internet op mogen? Hij zegt het letterlijk.
Het digitale paspoort is in eerste instantie bedacht om handel in medische data mogelijk te maken, ook zonder toestemming van de patiënt zelf. De Europese Commissie verwacht hier een hoop geld te kunnen verdienen. Het middel is nooit populair geweest, maar tijdens de pandemie werd het gemeengoed; een bange bevolking staat een hoop toe. Het WEF noemt in bovengenoemd rapport ook dat mensen dankzij een digitaal paspoort meer impulsaankopen gaan verrichten. De bij het WEF aangesloten leden zijn vaak grote bedrijven als Amazon, die vier ton per jaar betalen voor deze lobby. Een digitaal paspoort is dus vooral een commercieel feestje.
In een digitaal paspoort kun je ook digitaal geld stoppen, CBDC. De G7 en de Bank of International Settlements (BIS) hebben al de hoop uitgesproken dat CDBC zo wordt ingericht, dat ‘ex post’ onderzoek naar witwassen mogelijk wordt. Dat betekent praktisch dat al je digitale betalingen opgeslagen worden, beschikbaar voor eventuele strafrechtelijke vervolging. Als het plan van Sanchez opvolging krijgt, dan is het dankzij het digitale paspoort ook mogelijk om met een algoritme alle online uitingen van burgers te toetsen op rechtmatigheid. Komt dat een vrij debat ten goede?
Een digitaal paspoort werd steeds voorgesteld als iets dat alleen maar heel ‘handig’ zou zijn. De pandemie bracht de financiering voor de uitrol en sindsdien kabbelt het project zonder veel gemor verder. Een digitaal paspoort maakt ook allemaal vormen van opsporing mogelijk, zonder dat de burger met bijvoorbeeld bepaald gedrag daar een redelijke aanleiding voor heeft gegeven. Digitalisering zorgt er op deze manier voor dat burgerrechten onder druk komen te staan.
We'll send you a nice letter once per week. No spam.
